Chromosomy zbudowane inaczej niż sądzono
24 listopada 2016, 13:04DNA stanowi tylko około połowy chromosomu. To o wiele mniej niż dotąd sądzono.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Wszystko przez mikroRNA
12 marca 2010, 09:32Naukowcy odkryli prawdopodobną przyczynę lekooporności w leczeniu nowotworów jajnika paklitakselem – terpenowym alkaloidem wyizolowanym z kory cisa zachodniego. Wg nich, odpowiada za to mikroRNA-31.
Mitochondrialne leczenie poudarowe
10 stycznia 2017, 13:19Mitochondria neuronów są zwykle długie i cienkie, a po urazie mózgu, np. udarze, szybko stają się rozdęte i dysfunkcjonalne. Naukowcy po raz pierwszy udokumentowali ten fenomen w czasie rzeczywistym w żywym narządzie.
Na papirusie sprzed 2000 lat znaleziono fragment oryginalnego poematu Empedoklesa
3 kwietnia 2026, 09:18Nathan Carling, papirolog z Uniwersytetu w Liège, odkrył na papirusie (P.Fouad inv. 218) przechowywanym we Francuskim Instytucie Archeologii Orientalnej w Kairze fragment oryginalnego poematu „O naturze” (Περὶ φύσεως) Empedoklesa. To niezmiernie ważne odkrycie nie tylko wzbogaca kanon literatury starożytnej, ale pozwala na głębsze zrozumienie tego, jak Empedokles pojmował zmysły, naturę i procesy poznawcze oraz jak jego filozofia wpłynęła na Platona, Arystotelesa czy Plutarcha. Żyjący w V wieku p.n.e. Empedokles jako pierwszy wysunął teorię czterech żywiołów – ziemi, wody, powietrza i ognia – i łączącej je siły miłości lub rozdzielającej waśni.
Beztlenowe wielokomórkowce
8 kwietnia 2010, 09:25Dotąd nauce znane były tylko jednokomórkowce - bakterie, wirusy i archeany - żyjące w środowisku beztlenowym. Duńsko-włoski zespół natrafił jednak ostatnio na trzy wielokomórkowe organizmy morskie, które nigdy nie żyły w środowisku tlenowym i nigdy nie metabolizowały tlenu.
Najdłuższa udokumentowana podróż przez Atlantyk
6 lutego 2017, 13:44Samiec ostronosa o imieniu Hell's Bay pobił rekord, pokonując w 600 dni ponad 13 tys. mil (20.921 km) Atlantyku.
Nienarodzone dziecko zaraża się ziewaniem od matki
14 maja 2026, 07:49Ziewanie to odruch tajemniczy i bardzo rozpowszechniony u kręgowców. Pojawia się u ryb, gadów, ssaków i ptaków. U człowieka jest obecne już przed narodzinami – płód ziewa od około 24. tygodnia ciąży. Przez długi czas naukowcy zakładali, że to zachowanie jest wyłącznie skutkiem wewnętrznych programów biologicznych, niezwiązanym ze światem zewnętrznym. Jednak badania opublikowane w Current Biology każą to założenie zrewidować.
Koń trojański na bakterie
30 kwietnia 2010, 08:54Brytyjscy naukowcy opracowali powłokę do ran czy oparzeń, która zachęca bakterie do popełnienia samobójstwa. Znajdują się w niej pęcherzykowate twory, do złudzenia przypominające komórki stanowiące cel patogenów. Gdy bakterie zaczynają atakować, ku ich "zdumieniu" z pułapek zaczyna się wydzielać zabójcza dla nich substancja.
Słodzik pozwala oszacować ilość moczu w basenie
3 marca 2017, 11:27Naukowcy wykorzystują słodzik acesulfam K do określania, ile moczu znajduje się w wodzie na basenach.
